Nietrzymanie moczu to wstydliwy problem, który potrafi skutecznie uprzykrzyć życie. Choć dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn, jego przyczyny różnią się ze względu na płeć. Na tego rodzaju dolegliwość cierpią zwykle osoby starsze, jednak nie należy traktować jej jako normalnego etapu starzenia się – konieczne jest rozpoznanie przyczyny i jak najszybsze rozpoczęcie leczenia (1).

Nietrzymanie moczu ? przyczyny

Podstawowym źródłem problemu jest nieprawidłowe funkcjonowanie układu moczowego. Produkowany przez nerki mocz jest zatrzymywany w pęcherzu dzięki prawidłowemu działaniu mięśni miednicy. W momencie, gdy pęcherz jest wypełniony, do mózgu dociera sygnał, że musimy się wypróżnić. Kiedy już jesteśmy gotowi, aby oddać mocz, następuje przesłanie sygnału do mięśni miednicy, żeby uległy rozluźnieniu, zaś do mięśni pęcherza, aby uległy skurczowi, dzięki czemu dochodzi do wypróżnienia, czyli mikcji (1).

Można więc wywnioskować, że przyczyny nietrzymania moczu to przede wszystkim:

  1. nieprawidłowości w obrębie różnych odcinków dróg moczowych,
  2. albo dolegliwości ze strony układu nerwowego, który również pełni ważną rolę w procesie mikcji (1).

Czynniki sprzyjające. U kogo występuje najczęściej?

Nietrzymanie moczu występuje u obu płci, chociaż zdecydowanie częściej dotyka kobiet oraz ludzi w podeszłym wieku. Wśród osób powyżej 80. roku życia z problemem tym boryka się jedna trzecia mężczyzn i aż połowa kobiet. Przyczyn, które powodują takie dolegliwości, może być wiele. Pacjentki często skarżą się na nietrzymanie moczu po porodzie, po przebytych operacjach ginekologicznych (np. usuwaniu macicy), oraz w wyniku menopauzy. Czynnikami sprzyjającymi są również częste zaparcia i otyłość (1).

Należy zaznaczyć, że przyczyną nie zawsze jest sam poród, ale również sama ciąża, w trakcie której u niektórych kobiet występuje uraz mięśniowo-nerwowy. W takim przypadku pomocne będzie regularne ćwiczenie mięśni miednicy, aby przedłużyć ich sprawność (1).

Nietrzymanie moczu u mężczyzn ? przyczyny

W przypadku mężczyzn, nietrzymanie moczu często jest wynikiem choroby prostaty albo przeprowadzonego leczenia chirurgicznego w obrębie gruczołu krokowego (2). U innych osób powodem mogą być wady anatomiczne dróg moczowych albo wspomniane wcześniej nieprawidłowości w funkcjonowaniu poszczególnych elementów tego układu.

Wśród najczęściej występujących przyczyn, u mężczyzn dorosłych odnotowuje się przede wszystkim: nadreaktywność mięśnia wypieracza (pojawia się poczucie parcia na mocz, zwykle, gdy na drodze odpływu moczu znajduje się przeszkoda, np. powiększony gruczoł krokowy), nietrzymanie moczu po przebytych operacjach, neurogenną dysfunkcję dolnych dróg moczowych (gdy przyczyną są zaburzenia układu nerwowego, np. występuje u osób chorujących na chorobę Parkinsona), oraz nietrzymanie moczu z przepełnienia (również spowodowane przeszkodą w odpływie, głównie powiększoną prostatą) (2).

Problem z nietrzymaniem moczu – podstawowe typy

Podstawowymi typami, które wyróżniamy w przypadku tej dolegliwości, są: (1)

  • nietrzymanie moczu z nagłym parciem,
  • wysiłkowe nietrzymanie moczu,
  • nietrzymanie moczu z przepełnienia.

W pierwszym przypadku przyczyną jest zbyt duża aktywność mięśni pęcherza, co powoduje nagłą, silną konieczność mikcji. Może dochodzić do niej zarówno w dzień, jak i w nocy, np. trakcie zmiany pozycji ciała, w czasie orgazmu, albo przez usłyszenie dźwięku lejącej się wody.

Drugi rodzaj, czyli wysiłkowe nietrzymanie moczu, jest wynikiem osłabienia mięśni dna miednicy. Ich osłabienie powoduje, że nie zaciskają się odpowiednio wokół cewki, co prowadzi do mimowolnej mikcji, zwykle podczas wzrostu ciśnienia, np. w wyniku kichania, śmiania się, kaszlu, albo wysiłku fizycznego.

Trzecim podstawowym typem jest nietrzymanie moczu z przepełnienia, czyli wspomniana już dolegliwość spowodowana obecnością przeszkody w odpływie moczu. Ten rodzaj najczęściej występuje u mężczyzn z powiększoną prostatą (1).

  1. Drabczyk R.. Nietrzymanie moczu. Dostęp online: http://nefrologia.mp.pl/choroby/chorobyudoroslych/57804,nietrzymanie-moczu Data dostępu: 15.02.2017
  2. Gidian-Jopa D. Diagnostyka nietrzymania moczu u dorosłych. Borgis – Medycyna Rodzinna 2000;2:49-50