Badanie moczu jest jednym z najczęściej wykonywanych badań. Przy ostrzejszych, długotrwałych infekcjach, oraz takich, przy których występują objawy nietypowe, wykonuje się badania na posiew moczu. Pozwalają one zidentyfikować patogen, który stanowi bezpośrednią przyczynę zakażenia. Dzięki temu można szybko dobrać odpowiedni antybiotyk i szybko rozprawić się z infekcją (1).

Badanie moczu na posiew. Co warto wiedzieć?

Jest to badanie mikrobiologiczne mające na celu wykrycie drobnoustrojów w moczu. Zazwyczaj są to bakterie, w 95% przypadków E. Coli, które można zwalczyć za pomocą większości dostępnych antybiotyków (1,2). Lekarz zleca ten rodzaj badania najczęściej wtedy, gdy istnieje podejrzenie zakażenia układu moczowego. W przypadku ZUM pojawiają się takie dolegliwości, jak częste oddawanie moczu, a także bolesność i pieczenie podczas mikcji. Zdarza się jednak, że badanie na posiew jest wykonywane również po zakończeniu leczenia, aby potwierdzić, czy zastosowany preparat był skuteczny i całkowicie zlikwidował problem (1).

Nie istnieją żadne przeciwwskazania do wykonywania takiego badania. Może je przeprowadzić dosłownie każdemu ? zarówno osobom dorosłym, jak i dzieciom oraz niemowlętom. Co więcej, ten rodzaj badania powinno się zalecać szczególnie w trzech przypadkach: podejrzenia ostrego, odmiedniczkowego zapalenia nerek, długiego czasu trwania lub nawrotu dolegliwości w ciągu 2-4 tygodni, a także wówczas, gdy występują jakieś nietypowe (niecharakterystyczne dla danego schorzenia) objawy (2).

Pobranie próbki na posiew moczu: jałowy pojemnik, higiena i środkowy strumień

Bardzo istotny jest sposób, w jaki pobierzemy próbkę do badania. Od tego zależy, czy otrzymany wynik posiewu będzie wiarygodny. W tym celu należy zakupić w aptece sterylny, jałowy pojemnik albo podłoże transportowo-wzrostowe (w przypadku, gdy dostarczenie moczu do laboratorium nie jest możliwe w dniu pobrania) (1,3).

Najlepiej pobierać pierwszy poranny mocz z tzw. środkowego strumienia, aby mieć pewność, że drobnoustroje pochodzą z pęcherza, a nie z cewki. Pierwszą, niewielką ilość trzeba oddać do toalety, później do pojemnika (od 5 do 10 ml), końcowy strumień – ponownie do toalety. Ważne jest również, aby przed pobraniem próbki dokładnie umyć ręce i ujście cewki moczowej, a następnie wytrzeć się jednorazowym ręcznikiem. W ten sposób zapobiegniemy przedostaniu się do pojemnika bakterii, które osadzają się na zewnętrznych częściach okolicach intymnych (1).

Pojemnik powinno się dostarczyć najszybciej jak to możliwe, jeżeli jednak nie mamy takiej możliwości, można umieścić go w lodówce w około 4 stopniach Celsjusza i zanieść do badania maksymalnie po 2-3 godzinach. W innym przypadku konieczne będzie skorzystanie z podłoża transportowo-wzrostowego, które tak samo jak jałowy pojemnik, powinno być dostępne w aptece (1,3).

Wyniki posiewu moczu. Jak je interpretować?

Zazwyczaj wyniki pojawiają się po około trzech dniach od wykonania badania. Wynik zależny jest od obecności oraz ilości bakterii, które można wyhodować z 1 mililitra moczu: wynik na posiew moczu ?dodatni? oznacza, że wykryto duże ilości bakterii, świadczące o zakażeniu układu moczowego. Dzieje się tak, gdy uda się wyhodować 100 tysięcy lub więcej żywych drobnoustrojów jednego rodzaju w jednym mililitrze próbki. W takiej sytuacji najczęściej wykonuje się posiew moczu z antybiogramem, pozwalającym określić, które antybiotyki mogą skutecznie zlikwidować właśnie ten rodzaj bakterii (1).

W każdym przypadku istotne jest skonsultowanie się z lekarzem w celu zinterpretowania wyników badania. nawet, jeżeli wykazało wynik ujemny. Konieczne jest omówienie wyników ze specjalistą, który dokładnie określi co nam dolega i zaproponuje właściwy sposób leczenia.

 

  1. Drabczyk R. Posiew moczu. Dostęp online: http://nefrologia.mp.pl/diagnostyka/51971,posiew-moczu Data dostępu: 15.02.2017
  2. Kupilas A. Zakażenia układu moczowego u kobiet. Przegląd Urologiczny 2013;81:17.
  3. Jak przygotować się do pobrania moczu? Dostęp online: https://www.alablaboratoria.pl/9377-jak-przygotowac-sie-do-pobrania-moczu%3F Data dostępu: 15.02.2017